MBO niveau 4 applicatieontwikkelaar: Een nieuwe doelgroep

Door BerendBoon op zondag 19 mei 2013 15:25 - Reacties (43)
Categorie: Onderwijs, Views: 6.130

Voor de MBO niveau 4 opleiding tot applicatieontwikkelaar, of de nieuwere varianten mediadeveloper en gamedeveloper, lijkt het aantal aanmeldingen de afgelopen jaren behoorlijk toe te nemen. Er lijkt voldoende aanbod van vacatures, dus tot zover geen probleem.

Maar de kritiek op het MBO niveau die op de frontpage en in reacties op mijn vorige post wordt geuit komt niet uit de lucht vallen.
-RetroX-:
Geen haar op mijn hoofd die er aan denkt deze jongens (en af en toe een dame) aan te nemen die net klaar is met deze opleiding. De kennis die deze mensen meekrijgen is werkelijk dramatisch, basiskennis ontbreekt domweg in de opleiding.
Joolee:
Ik heb zelf in 2011 een MBO niveau 4 diploma gehaald. Ik kan met volle overtuiging zeggen dat ik hier letterlijk niets geleerd heb en mijn moeder waarschijnlijk de opleiding in verkorte vorm met lof zal kunnen afronden.
Het is vaak echt wel nodig èn mogelijk om het niveau te verhogen.

Deze post richt zich helemaal op context van de opleiding, bij voorbaat excuses voor de generaliserende schrijfstijl. Opmerkingen en correcties zijn natuurlijk welkom. De precieze inhoud van de opleiding wordt, als hier interesse voor is, in een volgende blogpost uitgewerkt.

Er hebben zich volgens mij twee veranderingen voltrokken waar op ingespeeld kan worden.
• Werkgevers eisen nu vaak minimaal HBO niveau van hun developers.
• Leerlingen zijn vaker ‘weggezakt’ van HAVO of HBO niveau.

De HBO eis genuanceerd
Niet elke organisatie vereist nog een HBO diploma voor developer functies. Genoeg developers hebben geen formele HBO/WO opleiding maar zijn autodidact. Er zijn ook genoeg developers die zich niet altijd bewust zijn van het niveau van hun capaciteiten, en mensen met een zeer specifieke specialisatie die moeilijk in de vorm van een opleiding is vorm te geven.

Waar komt de onduidelijkheid over het niveau vandaan? Technische beroepsscholen hadden in het verdere verleden vaak leerlingen die eigenlijk capaciteiten boven MBO niveau bezitten. Onderzoek naar de intelligentie van leerlingen op de LTS in de jaren 1970 toonde een IQ verdeling aan die representatief is voor de maatschappij (van 80 tot 140). Instroom leek vooral te worden bepaald door de achtergrond van de ouders en niet door de capaciteiten van de leerling. Er zijn dus genoeg mensen met HBO of WO niveau die het passende papiertje niet hebben.

Sindsdien is er wel een en ander veranderd. Door de invoering van selectie, zoals de ISI-toets en de CITO-toets, werd de instroom van leerlingen steeds meer (maar zeker nog niet volledig) bepaald door cognitieve capaciteiten. De intelligentie van leerlingen op het MBO bewoog meer richting het gemiddelde. Goede developers zijn echter bovengemiddeld intelligent, en HBO niveau, niet zozeer het diploma, is dan ook vaak de minimale eis geworden.

De weggezakte MBO niveau 4 leerling

Ondertussen is er een (verrassende) omgekeerde beweging gaande bij de leerlingen die zich aanmelden. Leerlingen die eigenlijk HAVO/HBO capaciteiten hebben komen, na zakken vanuit de HAVO via VMBO-TL of zelfs lager, toch op het MBO terecht, en kiezen dan voor deze opleiding. Zij vallen dus eigenlijk buiten de voorzieningen die zijn opgezet om elke leerling op de juiste plek te krijgen en zoveel mogelijk uit te dagen. Herkenbaar?

Oorzaken van het eerder 'wegzakken' van de leerling zijn bijvoorbeeld laagopgeleide ouders die een lage opleiding stimuleren, leefomstandigheden die leren onmogelijk maken, en familie-omstandigheden die leerproblemen hebben veroorzaakt.

De belangrijkste oorzaak is waarschijnlijk het sinds 2005 steeds verder doordringen van de veel tijd innemende MMORPG's in de levens van jongens tussen de 12 en 18 jaar oud. In februari 2005 kwam in Nederland de game World of Warcraft uit, waar een aanzienlijk deel van de huidige ICT leerlingen een abonnement op heeft genomen. Om met een paar schattingen een indicatie te geven van de tijdsbesteding:

• De gemiddelde speler heeft tot nu toe +/- 4500 uur aan deze game besteed (correct me if I’m wrong please).
• Een actieve speler investeerde in 2007 gemiddeld 17 uur per week.
• Onderzoekers wijzen op totale tijdsbestedingen aan dit soort games van meer dan 10.000 uur in totaal tijdens de schoolcarrière.
• Fanatieke spelers lijden zichtbaar onder slaaptekort en zijn thuis vrijwel niet bezig met school.

Deze leerlingen zijn al eerder naar VMBO TL-niveau ‘gezakt’ omdat de juist voedingsbodem voor de ontwikkeling van hun capaciteiten ontbrak, en hun tijd daardoor is ingevuld door andere activiteiten die zij wel als plezierig en belonend ervaren.

De uitdaging bij deze leerling

Zo’n leerling kan rond de leeftijd van 16 tot 18 jaar een omslag doormaken. Dan gaat de eigen motivatie een belangrijke rol spelen bij het maken van keuzes. De bovengemiddelde capaciteiten kunnen zich dan ook gaan uiten als kansen worden geboden. Het is op dat moment de uitdaging om ze ook daadwerkelijk vast te houden. Als de motivatie niet wordt bevestigd omdat de opleiding bijvoorbeeld te makkelijk is, zakken zij terug in hun oude gedrag.

Stelling: Om leerlingen te motiveren en een goede kans op een passend vervolg te bieden moet de opleiding MBO niveau 4 applicatieontwikkelaar een niveau aanhouden dat meer richting HBO/MBO+ gaat.

Ja
Nee
Tussenstand:
http://poll.dezeserver.nl/results.cgi?pid=386408&layout=6&sort=prc

De 'ouderwetse' MBO niveau 4 leerling.

De leerlingen die niet in bovenstaande classificatie vallen, zoals vaker voorkwam in eerdere lichtingen van applicatieontwikkelaars, moeten veel moeite doen om de opleiding te halen. Zij hebben bijvoorbeeld net aan VMBO theoretische- of kaderberoepsgerichte leerweg gehaald. Het leren programmeren vereist een hoge mate van theoriekennis en abstract denken, wat deze leerlingen moeilijker afgaat. Het tempo waarin ze leren ligt dan ook een stuk lager.

Op sommige scholen is dit type leerling aan het verdwijnen door strengere intakeprocedures waarbij bovengemiddelde cijfers worden verwacht vóór aan de opleiding kan worden begonnen.

Stelling: Om te beginnen aan MBO niveau 4 applicatieontwikkelaar moet op VMBO TL bovengemiddeld gescoord worden. Bijvoorbeeld een 7 gemiddeld en/of minimaal een 7 voor Engels. Er is minimaal een check nodig of de leerling voldoende capaciteiten bezit. Als je dat niet doet via cijfers, hoe dan?

Ja
Nee
Tussenstand:
http://poll.dezeserver.nl/results.cgi?pid=386409&layout=6&sort=prc

Update: naar aanleiding van de reacties nog een stelling: Voor het begin van de opleiding moet de school checken of een leerling gemotiveerd is en weet waar hij/zij aan begint:
Ja
Nee
Tussenstand:
http://poll.dezeserver.nl/results.cgi?pid=386440&layout=6&sort=prc

De autistische MBO niveau 4 leerling.

Specifieke autismevarianten zijn een probleem, omdat binnen het development-vak de vereiste structuur niet wordt geboden. Veel developmentwerk bestaat ook uit in teams werken, communiceren en zelf oplossingen ontwerpen waar mensen mee moeten werken, ipv. alleen maar technische oplossingen programmeren. Ook omgaan met klanten komt vaker voor.

Een developer stroomlijnt en automatiseert complexe situaties, en ordent zo zelf de chaos. Dit maakt het werk lastig voor leerlingen die een hoge maten van structuur en zeer directe instructie nodig hebben om aan het werk te kunnen.

Toch worden autistische leerlingen soms richting deze opleiding gestimuleerd, blijkbaar omdat er in de maatschappij een beeld leeft dat programmeurs over het algemeen autistisch zijn. Een beeld wat in mijn ogen onjuist is, en niet past bij huidige eisen die gesteld worden aan beginnende ontwikkelaars.

Zolang de leerling oprechte interesse heeft voor het vak, en het autisme de prestaties niet in de weg staat is er natuurlijk niets aan de hand. Nu zie ik echter te vaak dat deze leerlingen met een enorme aandachtsvraag een hele groep vertragen.

Stelling: Het beeld dat de opleiding tot applicatieontwikkelaar automatisch goed bij autistische leerlingen past klopt niet. Leerlingen moeten in een normale schoolsituatie het schoolwerk kunnen verrichten.

Ja
Nee
Tussenstand:
http://poll.dezeserver.nl/results.cgi?pid=386410&layout=6&sort=prc
Ook een poll maken? Klik hier

Geen plaats meer voor MBO niveau 2 opleidingen?

Door BerendBoon op woensdag 15 mei 2013 20:33 - Reacties (15)
Categorie: Onderwijs, Views: 2.663

N.a.v. discussie op de frontpage over leerlingen in de techniek, en met name de harde kritiek op het MBO die daar te lezen was, wil ik graag een aantal blogposts wijden aan de situatie op het MBO. Om ‘onderaan’ te beginnen met waar het dan ook het slechtste gaat: de opleiding tot Medewerker ICT op MBO niveau 2.

Mijn stelling: Het is beter om MBO niveau 2 ICT opleidingen op te heffen.

Argumentatie:

ICT werkzaamheden zijn steeds kennisintensiever geworden. De computerwinkels op de hoek zijn grotendeels verdwenen, computersystemen vereisen steeds minder eenvoudig onderhoud (muisballen terugplaatsen, windows opnieuw installeren), en van ICT medewerkers in dienstverlenende posities wordt verwacht dat zij communicatief vaardig zijn en zich continu bijscholen om de juiste kennis te bezitten.

De ICT opleiding op MBO niveau 2 heeft al jaren te kampen met een slecht arbeidsmarktperspectief. Als je alleen dit diploma hebt is je kans op werk klein. Voor niveau 3 is het iets beter, maar pas bij MBO niveau 4 kan je spreken van een redelijke kans op werk.

Eigenlijk is dat ook niet vreemd als je kijkt naar de leerlingen als ze beginnen aan MBO niveau 2. Je kunt deze opleiding starten met VMBO basisberoepsgerichte leerweg. De omschrijving van deze leerweg is volgens het ministerie:
“Deze leerweg kunnen leerlingen kiezen als ze heel praktisch ingesteld zijn. Leerlingen kunnen in deze leerweg een leer-werktraject volgen (leren en werken). Een groot deel van het onderwijs volgen ze buiten school in een leerbedrijf.”
Komt dat over als iemand die zin heeft in een opleiding waarvoor veel (soms ook Engelstalig) geleerd moet worden en continu bijscholing geen probleem gaat zijn? Volgens mij maak je mensen dan het leven nodeloos moeilijk door ze iets te laten doen wat ze niet ligt.

Voor een vollediger beeld, een omschrijving uit de praktijk van de lessen:
Een groot deel [van de klassen] bestaat uit jongeren die kampen met een opeenstapeling van persoonlijke problemen, variërend van beperkte vaardigheden, concentratieproblemen, taalachterstand, schulden, verslaving en criminaliteit. Een relatief groot deel van de deelnemers heeft leerproblemen en/of gedragsproblemen.
Ik wil niet beweren dat er in de ICT helemaal geen plaats is voor mensen met deze problematiek, en zeker niet dat een MBO niveau 2 opleiding niets waard is. Het gaat me specifiek om de MBO niveau 2 ICT constructie. Echt 100% praktijkgericht werk zonder theoriekennis bestaat bijna niet meer in de ICT en daardoor komt men niet aan een baan, terwijl is voorgespiegeld dat in de ICT voldoende werk is.

Leerlingen krijgen in de huidige constructie misschien zelfs een misplaatst beeld dat zij ooit als systeembeheerder of softwaredeveloper aan de slag gaan, terwijl dit in de praktijk zeer weinig voorkomt, eigenlijk alleen bij leerlingen van wie de leerproblemen tijdelijk waren. Het is zonde als het bestaan van de MBO niveau 2 ICT opleiding een succesvolle carrière in een meer praktijkgericht, en dus voor deze groep uiteindelijk ook plezieriger vak, in de weg staat.

Wat vind jij? Moeten MBO niveau 2 ICT opleidingen (grotendeels) worden opgeheven?

Ja
Nee
http://poll.dezeserver.nl/results.cgi?pid=386346&layout=2&sort=org
Ook een poll maken? Klik hier

Infographic: aantal banen

Door BerendBoon op woensdag 04 mei 2011 00:03 - Reacties (10)
Categorie: -, Views: 3.225

Deze keer eens wat anders: een simpele kaart met per regio een vergelijking van het aantal banen met de beroepsbevolking.

Dat leek me de beste manier om overzichtelijk in beeld te brengen hoe makkelijk of moeilijk het in een bepaalde regio is om aan een baan te komen, en waar je zeker zult moeten reizen.

Ziehier het resultaat:

http://img19.imageshack.us/img19/4748/banenperregio.png

Update: N.a.v. de reacties hieronder ook nog een kaart met de werkloosheid in dezelfde periode:

http://img33.imageshack.us/img33/8797/werkloosheid.png

Gedachten?

PS: Nadeel van de gebruikte regio's is wel dat de banen in Amsterdam ook meetellen voor de regio Purmerend, terwijl in werkelijkheid de meeste banen in Amsterdam zelf zijn.